Wat te doen bij een vuiltje in het oog

Met vuil in het oog bedoelen we hier vuil wat zich op de oogbol bevindt en niet in het oog zelf. Het vuil kan aan de voorzijde van het oog zitten, op het oogwit of op het hoornvlies, en is dan in de spiegel goed zichtbaar. Het hoornvlies is het voorste doorzichtige deel van het oog, achter het hoornvlies zijn de iris (de gekleurde ring in het oog) en de pupil (zwart gaatje dat groter wordt als het donkerder wordt) te zien. Ook kan het vuil zich bevinden achter het onderste of bovenste ooglid, het is dan pas te zien na omklappen of beneden trekken van het ooglid. Vuil kan op verschillende manieren in het oog komen. Meestal gebeurt het tijdens hobby, klussen of werk. Een vliegje in het oog tijdens fietsen, of zand in het oog tijdens harde wind kent iedereen. Minder vaak voorkomend, maar wel ernstiger, zijn staal- en houtsplinters in het oog. Deze hechten zich vaak vast in het vochtige oogoppervlak en zijn daardoor soms moeilijk te verwijderen. Ook vloeistoffen kunnen in het oog terechtkomen. Rondspattende vloeistoffen uit een kapot vallende fles zijn vaak de oorzaak. De ernst van het letsel is afhankelijk van de agressiviteit en temperatuur van de vloeistof.

 Symptomen vuiltje in het oog

Het is snel duidelijk dat er iets aan de hand is. Vaak is het begin goed aan te geven, omdat ook de klachten duidelijk zijn. Bij een vuiltje in het oog ontstaat er een stekende-/prikkende pijn die met iedere ooglidslag te voelen is. Soms is het gevoel van pijn continue. In de spiegel is het vuiltje vaak snel te vinden op hoornvlies of oogwit. Soms kan het nodig zijn het onder- of bovenooglid om te klappen om ook hier te inspecteren,waarbij het oog zal tranen en meestal rood zal worden.

 

Hoe ontstaat een vuiltje in het oog?

Vuil komt in het oog en zal door de vochtigheid enigszins aan de oogbol kleven. Meestal gebeurt het tijdens hobby of werkzaamheden. Vooral metaalvonkjes (slijpen, frezen) in het oog komen regelmatig voor. De oorzaak is vaak het werken aan auto’s (metaalboren, ontroesten). Metaalsplintertjes kunnen in het oog dwarrelen of met de hand erin gewreven worden. Rondspattende (warme, etsende) vloeistoffen kunnen ook in het oog terechtkomen en beschadigingen geven.

 

Is het ernstig en wat kunt u verwachten?

De ernst is vooral afhankelijk van het soort vuil en de kracht waarmee het in het oog gekomen is. Vuiltjes die op het wit van het oog zitten kunnen over het algemeen makkelijk zelf verwijderd worden, deze geven weinig klachten. Een vuiltje op het hoornvlies is niet zelf te verwijderen. Het hoornvlies is ontzettend gevoelig, het aanraken geeft veel pijn. Vuiltjes die op het hoornvlies vast blijven zitten zijn vaak metaalsplinters en door het vocht “roesten” ze op het hoornvlies vast. Een arts moet deze vuiltjes verwijderen, nadat hij eerst een plaatselijke verdoving heeft toegediend. Bij vloeistoffen is de ernst afhankelijk van de agressiviteit, de temperatuur en de snelheid waarmee gespoeld is.

 

Wanneer naar de huisarts?

Neem direct contact op met de huisartspraktijk of met de SEH (voorheen EHBO) van het ziekenhuis als er het vermoeden van vuil in het oog is en:

  • er gewerkt is met metaal, zoals bij boren, schuren of het inslaan van spijkers);
  • er gewerkt is met chemicaliën (maar eerst spoelen!);
  • als u slechter kunt zien met het oog;
  • als de pupillen ongelijk zijn (verschil in grootte of onregelmatigheid in de ronde vorm);
  • als er bloed zichtbaar is;
  • als er zich vuil op het hoornvlies bevindt;
  • als het niet lukt het vuil op het oogwit zelf voorzichtig te verwijderen;
  • als er na een etmaal nog klachten zijn;
  • als elke ooglidbeweging pijn doet.

De arts zal het oog onderzoeken. Met enkele druppeltjes in het oog kan hij het oog verdoven zodat het onderzoek en eventueel verwijderen van vuil pijnloos kan gebeuren. Bij een metaalsplinter kan het nodig zijn het ontstane roestringetje voorzichtig weg te halen met een instrumentje. Na de behandeling zal het oog voor 1 dag verbonden worden met een oogzalfverband. De arts zal vaak de volgende dag het oog controleren. De klachten zullen meestal de dag na behandeling weer verdwenen zijn. Bij het vermoeden op ernstiger letsel zal de huisarts doorverwijzen naar de oogarts.

 

Wat kunt u er zelf aan doen?

Was goed uw handen voor u de ogen onderzoekt. Spoel de ogen onder de kraan gedurende 10 minuten.
Vuil in het oog
Kijk eerst goed naar het oog, gebruik een spiegel als u dit bij uzelf moet doen. Let op het oogwit en het hoornvlies. Kijk onder het boven en onderooglid. Dit kunt u doen door eerst het onderooglid naar beneden te trekken en het oog naar boven te draaien. Bij het bovenooglid gaat dit omgekeerd. Als het vuil goed zichtbaar is op het oogwit kunt u proberen het voorzichtig met de punt van een vochtig schoon gaasje te verwijderen. Lukt dit niet of zit het vuil op het hoornvlies dan kunt u het oog extra laten tranen om te zien of het loskomt. U kunt dit doen door het bovenooglid aan de wimpers over het onderooglid heen te trekken. Als dit niet lukt is het aan te raden contact met de huisartspraktijk op te nemen. Vermijd te allen tijde druk op het oog.

Bijtende stoffen in het oog
Bijtende stoffen moeten met water snel weggespoeld worden. Doe dit liggend met veel lauw zachtstromend water (kan, gieter). Houd daarbij het oog open of laat het open houden. Spoel het oog gedurende 30 minuten.

Hete vloeistoffen, verbrandingen
Koel het oog op dezelfde wijze als bij bijtende stoffen gedurende 10 minuten.

 

Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen

Draag altijd een veiligheidsbril bij het werken met metaal, zoals bij het boren, schuren, slijpen, maar ook timmeren en andere activiteiten die risico dragen zoals bijvoorbeeld motorrijden. Ook bij het werken met chemicaliën is het dragen van een veligheidsbril aan te raden. Berg chemicaliën na gebruik goed op in degelijke verpakkingen.

bron: DokterDokter.nl